Crystal- en beegarnalen verzorgen: zacht water, aquasoil en Caridina-basis
Bijgewerkt
Crystal- en beegarnalen doen het meestal het best in zacht, zuur water: GH 4–6 °dGH, KH 0–1 °dKH, pH ongeveer 5,5–6,8, TDS 100–180 ppm en 20–24 °C. Bronnen en lijnen verschillen over de exacte cijfers; het water niet plotseling laten veranderen is belangrijker dan welk getal dan ook.
Hoe Caridina verschillen van cherrygarnalen
Crystal red, crystal black, bee, Taiwan bee (King Kong, Panda, Blue Bolt), pinto en tigergarnalen behoren allemaal tot het geslacht Caridina. Cherrygarnalen (Neocaridina) voelen zich thuis in harder water rond pH 6,5–7,8; Caridina hebben zacht, licht zuur water met vrijwel geen carbonaathardheid nodig en kunnen veel slechter tegen schommelingen.
Met het meeste kraanwater kom je daar niet, daarom houdt men Caridina in geremineraliseerd RO-water op aquasoil. Tigergarnalen verdragen, afhankelijk van de lijn, wat harder en minder zuur water, terwijl fancy tigers die met bee-lijnen zijn gekweekt hetzelfde water nodig hebben als bee's.
Caridina en Neocaridina kruisen niet met elkaar, maar ze hebben ander water nodig, dus de meeste bronnen raden aparte aquaria aan. Crystal-, bee-, Taiwan bee- en tigerlijnen kunnen onderling wel kruisen, en de nakomelingen verliezen vaak de kleur en tekening van hun lijn. Wil je een lijn behouden, houd die dan apart.
Streefwaarden voor het water
- GH 4–6 °dGH – calcium en magnesium voor het opbouwen van een nieuw pantser; fabrikanten van beegarnalenmineralen mikken op ongeveer 6,
- KH 0–1 °dKH, sommige bronnen staan tot 2 toe – carbonaten laten de pH stijgen en putten aquasoil sneller uit,
- pH ongeveer 5,5–6,8, en geen enkele bron voor bee of crystal gaat boven 7; de aquasoil houdt de pH laag en stabiel,
- TDS 100–180 ppm, meestal genoemd als 100–150 – bij een KH rond nul is dit je belangrijkste dagelijkse controle of het water niet afdrijft,
- temperatuur 20–24 °C; sommige bronnen gaan tot 25 °C,
- ammonium/ammoniak en nitriet op nul.
Bronnen en lijnen verschillen in tienden van een pH-eenheid en tientallen ppm TDS. Zie de bereiken als vangrails en niet als doelen die je exact moet halen: een plotselinge verschuiving doet pijn, ook als het water beweegt tussen twee waarden die allebei “binnen bereik” liggen.
In SUISO log je TDS onder “Meer waarden” wanneer je een watertest invoert. Bij de streefbereiken van het aquarium vult “Voorstel op basis van bezetting” een grof gemeenschappelijk bereik in voor pH, KH, GH en TDS, op basis van de soorten uit de catalogus die in het aquarium zitten. Dit zijn beginwaarden uit de catalogus, geen advies van een kweker, dus controleer ze aan de hand van wat voor jouw lijn gebruikelijk is.
RO-water en mineralen alleen voor GH
Begin met omgekeerde osmose-water (RO) of gedemineraliseerd water met een TDS van ongeveer nul. Voeg een beegarnalenmineraal toe dat de GH verhoogt en de KH dicht bij nul laat. Fabrikanten mikken op ongeveer 6 °dGH; hoeveel daarvoor nodig is hangt af van het product, dus begin met de dosering op het etiket en controleer met een GH-druppeltest en een TDS-meter. Meng bij waterwissels naar de TDS van het aquarium en niet naar het getal op het etiket.
Remineralisers voor cherrygarnalen (GH/KH+) bevatten carbonaten en verhogen de KH, dus ze zijn niet geschikt voor Caridina. Kraanwater met KH put aquasoil sneller uit, gebruik het dus niet voor waterwissels of het bijvullen.
Meng nieuw water vooraf in een aparte bak, laat de mineralen volledig oplossen en laat het op aquariumtemperatuur komen. Controleer de TDS voordat het erin gaat.
Aquasoil en inlopen
Aquasoil onttrekt carbonaten aan het water, houdt de pH laag en dempt de dagelijkse schommelingen. Verse soil geeft de eerste weken ook ammonium af.
Zet er pas garnalen in als het aquarium is ingelopen. Bronnen noemen minstens 4–6 weken, en sommigen geven de voorkeur aan twee maanden. Ga uit van je tests, niet van de kalender: ammonium/ammoniak en nitriet meerdere dagen achter elkaar op nul.
Soil raakt na verloop van tijd uitgeput, meestal na 12–18 maanden en hooguit na ongeveer twee jaar; water met KH put het sneller uit. Tekenen zijn een pH en KH die ondanks wissels met RO-water oplopen, en korrels die uiteenvallen en samenklonteren als klei. Uitgeputte soil moet worden vervangen, en nieuwe soil moet opnieuw inlopen, dus de garnalen hebben intussen een ander aquarium nodig.
Druppel nieuwe garnalen langzaam in, en trager dan cherrygarnalen: bronnen noemen ruwweg 1,5 tot 3 uur. Meet de TDS van het water van de verkoper en van je eigen aquarium – hoe groter het verschil, hoe langer het moet duren.
Waterwissels en bijvullen
Wissel weinig, maar regelmatig – bronnen noemen ongeveer 10–15 % per een tot twee weken. Nieuw water moet dezelfde temperatuur hebben als het aquarium en qua TDS zo dicht mogelijk bij het aquariumwater liggen, en het moet langzaam worden toegevoegd, bijvoorbeeld druppelend via luchtslang.
Bij verdamping verdwijnt alleen water en blijven de mineralen achter. Vul bij met puur RO-water zonder mineralen, anders lopen TDS en GH op. Vul weinig en vaak bij.
Als de TDS toch blijft oplopen, breng hem dan niet met één grote wissel omlaag. Gebruik nieuw water dat maar iets lager in TDS is en herhaal dat over meerdere dagen.
Ruien, sterfte en wat je moet vermijden
Garnalen groeien door te ruien, en dan zijn ze het kwetsbaarst. Mislukte ruiingen – de garnaal blijft vastzitten in het oude pantser, soms met een witte ring rond het lichaam – komen meestal door ongeschikte of onstabiele GH en KH en door een plotselinge verandering van het water na een waterwissel. Wat je moet vermijden:
- een sprong in TDS, GH, pH of temperatuur na een waterwissel,
- ammonium/ammoniak en nitriet – afkomstig van verse aquasoil in een nieuw aquarium, later van overvoeren,
- koper – medicijnen op koperbasis doden garnalen al in minieme hoeveelheden; gebruik ze nooit in een garnalenaquarium, en controleer voor je een nieuwe meststof of een nieuw additief gebruikt of de fabrikant het als garnaalveilig vermeldt,
- pH-verlagers en zuren – bij een KH rond nul buffert niets het water en kan de pH sterk dalen; laat de soil de pH laag houden,
- snelle oplossingen – als iets buiten het bereik valt, breng het dan langzaam terug, over meerdere dagen.
Als er garnalen doodgaan, test dan ammonium/ammoniak, nitriet, GH, KH, pH en TDS en loop na wat er de afgelopen dagen is veranderd: een waterwissel, bijvullen, een nieuw product of meststof, voeren.
Wat je noteert
TDS en temperatuur van zowel het aquarium als het nieuwe water, hoeveel je hebt ververst, hoeveel mineraal er in het RO-water ging en elke bijvulling. Test af en toe pH en KH: als die gaan stijgen, raakt de bodem uitgewerkt, noteer dus wanneer je hem hebt ingericht en welke bodem het is. Noteer een sterfgeval als verlies van dieren met de oorzaak; als je de Advisor iets vraagt, ziet die het verlies in je journaal naast de waterverversingen en tests van de dagen ervoor. Noteer ook vrouwtjes met eieren en de eerste babygarnaaltjes – dat is het beste teken dat het water bij je garnalen past.